Zespół policystycznych jajników

Rozpoznanie zespołu policystycznych jajników jest oparte na kryteriach rotterdamskich, które wymagają zachodzenia przynajmniej dwóch z trzech sytuacji, a mianowicie występowania nieregularnych cykli miesiączkowych, w tym zespół policystycznych jajników brak owulacji lub jej rzadkie pojawianie się, hiperandrogenizmu, którego objawami klinicznymi są np. hirsutyzm, a biochemicznymi podwyższony poziom androgenów we krwi. Do tego dochodzi jeszcze stwierdzenie obecności mnogich pęcherzyków (od dwunastu w górę), o średnicy 2-9 mm w każdym jajniku, ujawnionych w obrazowaniu USG.

Wykonuje się także dodatkowe badania diagnostyczne, jak ocena poziomu hormonów LH, FSH, testosteronu, DHEA-S, prolaktyny i TSH, test tolerancji glukozy i badanie poziomu insuliny dla oceny insulinooporności, ocena profilu lipidowego, ponieważ PCOS zwiększa ryzyko zaburzeń metabolicznych.

Zespół policystycznych jajników objawy mogą być różnorodne i zróżnicowane między pacjentkami, a do najczęstszych zaliczyć należy nieregularne cykle miesiączkowe rozumiane jako rzadkie miesiączki lub ich brak, hiperandrogenizm prowadzący do takich objawów, jak hirsutyzm czyli nadmierne owłosienie, trądzik czy też łysienie typu męskiego. Zespół policystycznych jajników rozpoznanie umożliwiają także policystyczne jajniki czyli liczne pęcherzyki na jajnikach, widoczne w badaniach USG, problemy z wagą oraz charakterystyczna otyłość brzuszna, trudności z zajściem w ciążę, ponieważ brak regularnych owulacji utrudnia zapłodnienie, jak również problemy metaboliczne w postaci insulinooporności, podwyższonego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2 i choroby sercowo-naczyniowe.

Przyjęta forma terapii w tej chorobie zależy od tego, jakie cele ma pacjentka (np. poprawa płodności czy kontrola masy ciała), a także od nasilenia objawów. Zespół policystycznych jajników leczenie farmakologiczne odbywa się za pomocą leków hormonalnych, takich jak antykoncepcyjne tabletki dwuskładnikowe, które pomagają w regulacji cyklu miesiączkowego, redukują hirsutyzm i trądzik, leków indukujących owulację u pań planujących ciążę, np. Clomifen lub gonadotropiny. Stosowana jest także metformina zespół policystycznych jajników czyli lek stosowany w przypadku insulinooporności, który pomaga w regulacji poziomu glukozy i wspiera proces owulacji.

Sprzymierzeńcem w walce z objawami PCOS jest też zdecydowanie zmiana stylu życia, a w szczególności aktywność fizyczna oraz wdrożenie diety o niskim indeksie glikemicznym, która pomaga w kontrolowaniu poziomu glukozy we krwi. Prowadzi się także leczenie objawowe hirsutyzmu czyli zespół policystycznych jajników owłosienie nadmierne, poprzez stosowanie kremów z eflornityną lub zabiegi kosmetyczne, jak depilacja laserowa oraz trądziku, za pomocą leków hormonalnych lub stosowania miejscowych preparatów dermatologicznych.

Dodatkowo u pań, które starają się zajść w ciążę, a ich organizm nie odpowiada na leczenie farmakologiczne, stosuje się minimalnie inwazyjny zabieg ovarian drilling, który polega na wykonaniu niewielkich nakłuć w jajnikach dla poprawy owulacji.

Zespół policystycznych jajników jest złożonym schorzeniem, wymagającym wieloaspektowego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego, a jego wczesne rozpoznanie wraz z indywidualnym dostosowaniem leczenia mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentek i zminimalizować ryzyko powikłań metabolicznych oraz ginekologicznych.