Płukanie dróg łzowych

Zabieg udrażniania kanałów łzowych to procedura okulistyczna wykonywana w sytuacji, gdy pacjent skarży się na nadmierne łzawienie, szczególnie jednostronne, bądź ma nawracające infekcje dróg łzowych, takie jak zapalenie woreczka łzowego bądź lekarz podejrzewa niedrożność układu łzowego. Taki zabieg wykonuje się również po operacjach przeprowadzanych w obrębie oka lub jego okolicznych struktur po to, aby nie powstawały zatory.

Płukania dróg łzowych poprawia ich drożność w przypadku częściowego zablokowania, a także redukuje uciążliwe objawy, poprzez zmniejszenie łzawienia, a tym samym dyskomfortu pacjenta. Procedura płukania służy także diagnostyce problemu niedrożności, ponieważ umożliwia jej potwierdzenie oraz zlokalizowanie jej poziomu. Poza tym płukanie działa wspomagająco w czasie infekcji układu łzowego, usuwając bakterie czy też inne czynniki zapalne.

Płukanie dróg łzowych może mieć charakter diagnostyczny, kiedy jest wykonywane w celu oceny drożności przewodów łzowych. Używa się wówczas soli fizjologicznej lub podobnego jałowego roztworu. Za pomocą płukania terapeutycznego natomiast leczy się częściową niedrożność lub usuwa  zatory, zanieczyszczenia lub resztki zapalne. Trzecią formą płukania jest to z wykorzystaniem antybiotyków, które stosuje się w przypadkach infekcji dróg łzowych, co ma służyć zwalczeniu miejscowego zakażenia.

Procedurę można przeprowadzać bez znieczulenia, jednak zazwyczaj jest ono stosowane (w postaci kropli podawanych do oka) dla zapewnienia pacjentowi komfortu oraz sprawnego i dokładnego wykonania zabiegu. Następnie lekarz ostrożnie wprowadza cienką kaniulę do płukania dróg łzowych do punktu łzowego czyli otworu w wewnętrznym kąciku oka i za jej pomocą delikatnie wstrzykuje odpowiedni roztwór - sól fizjologiczną lub inny jałowy do dróg łzowych, jednocześnie obserwując przepływ roztworu, który powinien wydostać się do nosa. W ten sposób lekarz może więc dokonać oceny drożności dróg łzowych – bowiem brak wypływu roztworu lub opór podczas płukania wskazuje właśnie na niedrożność.

Przetykanie kanałów łzowych jest pierwszą linią terapeutyczną i diagnostyczną przy niedrożności układu łzowego, jednak u pacjentów z poważną niedrożnością konieczne mogą być dodatkowe zabiegi chirurgiczne, takie jak sondowanie czy dacryocystorhinostomia (DCR), ponieważ samo płukanie ma skuteczność jedynie czasową. Zabiegu nie wykonuje się także u osób z uszkodzeniami anatomicznymi czyli deformacjami strukturalnymi układu łzowego, które mogą wymagać interwencji chirurgicznej.

Niemniej jednak, płukanie kanału łzowego jest skuteczną i relatywnie prostą procedurą diagnostyczno-terapeutyczną, wspomagającą ocenę drożności oraz leczenie problemów z układem łzowym. Wczesne wykonanie płukania pozwala zapobiec poważniejszym komplikacjom, takim jak trwałe niedrożności czy nawracające infekcje, jednak każdorazowo wskazania i przeciwwskazania do zabiegu powinny być dokładnie ocenione przez lekarza okulistę, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.