Operacja palucha koślawego (haluks)

Leczenie palucha koślawego nie zawsze wymaga interwencji chirurgicznej, która jest zalecana w takich przypadkach, gdy inne metody nie przynoszą ulgi. Do nieoperacyjnych metod leczenia paluchów koślawych oraz łagodzenia spowodowanych nimi dolegliwości należą m.in.:

• ortezy i wkładki ortopedyczne zmniejszające nacisk na paluch poprzez korygowanie ułożenia  stopy i zmniejszając w ten sposób ból,
• ćwiczenia fizjoterapeutyczne wzmacniające mięśnie stopy oraz poprawiające elastyczność, co może sprzyjać łagodzeniu objawów,
• obuwie ortopedyczne - noszenie odpowiedniego obuwia z szerokim przodem i miękką wkładką,
• leki przeciwbólowe i przeciwzapalne – łagodzące ból i stan zapalny związany z haluksami.

Koślawy paluch halluks to deformacja stawu śródstopno-paliczkowego, gdzie duży palec odchyla się w stronę pozostałych palców. To odchylenie skutkuje przemieszczeniem się kości i powstaniem wyraźnego zgrubienia na zewnętrznej stronie stopy. Paluch koślawy często powoduje dolegliwości bólowe, z czasem prowadząc do kolejnych problemów, takich jak zapalenie stawów, kaletki maziowej czy nawet deformacji innych palców. Przyczyną powstawania haluksów są najczęściej zaburzenia biomechaniki stopy, ale na ich pojawienie się i rozwój mogą dodatkowo wpływać takie kwestie, jak płaskostopie, choroby ścięgna Achillesa oraz choroby reumatyczne, a istotną rolę odgrywa także skłonność genetyczna do tego schorzenia. Najczęściej jednak przyczyną powstawania haluksów są źle dobrane buty, a w szczególności noszenie obuwia z wąskimi, spiczastymi noskami, które uciskają palce, przez co prowadzą do ich deformacji.

Paluch koślawy leczenie operacyjne jest zazwyczaj wykonywane w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Trwa najczęściej między jedną a dwie godziny, a jej przebieg można podzielić na kilka etapów. Pierwszym z nich jest nacięcie skóry, które chirurg wykonuje po wewnętrznej stronie stopy, aby uzyskać dostęp do kości i stawów, a kolejnym – właściwa część operacji czyli korekcja deformacji. W zależności od typu wykonywanej operacji, chirurg może albo usunąć część kości czyli wykonać zabieg o nazwie operacja palucha koślawego z osteotomią, albo przemieścić kość, aby wyrównać paluch, albo też zastosować śruby i płytki aby utrzymać właściwą pozycję kości. W razie potrzeby, chirurg naprawia więzadła wokół uszkodzonego stawu, aby palec był stabilny. Na koniec zabiegu zamykana jest rana za pomocą szwów, a stopa jest opatrywana i unieruchomiona w specjalnym bucie lub opatrunku.

Leczenie operacyjne haluksów może przynieść pacjentowi wiele korzyści, a na pierwszym miejscu złagodzić ból i tym samym umożliwić codzienne funkcjonowanie. Zabieg usuwa bowiem źródło bólu, a to pozwala pacjentowi na powrót do normalnej aktywności. Dodatkowym atutem zabiegu jest poprawa wyglądu stopy, ponieważ interwencja chirurgiczna pozwala wyprostować paluch i przywrócić  naturalny kształt stopy. Do tego po operacji palucha koślawego pacjent może nosić różnorodne obuwie bez bólu i dyskomfortu. Zabieg umożliwia prawidłowe obciążenie stopy, co z kolei poprawia stabilność i chód.

Operacyjne usuwanie haluksów jest warte rozważenia w sytuacji, gdy ból i deformacja stopy znacznie utrudniają codzienną aktywność, a metody niechirurgiczne nie przynoszą poprawy. Wskazaniem do interwencji chirurgicznej jest również sytuacja, w której paluch koślawy prowadzi do powstawania odcisków, stanów zapalnych lub deformacji innych palców, a także gdy zmiany, jakie zaszły w stawie powodują postępujące ograniczenie ruchomości palca.

Najważniejszym wskazaniem do wykonania operacji jest brak możliwości normalnego funkcjonowania w związku z bólem, który pojawia się przy chodzeniu. Dodatkowo zabieg jest zalecany u pacjentów, u których deformacja jest zaawansowana, a leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatów czy też istnieje realne ryzyko uszkodzenia i deformacji innych palców i stawów w stopie.

Kiedy natomiast taka korekcja palucha koślawego nie jest wskazana? Przede wszystkim w sytuacji, gdy pacjent cierpi na schorzenia przewlekłe, jak cukrzyca czy choroby serca, które nie są ustabilizowane, a tym samym dodatkowo zwiększają ryzyko operacyjne. Przeciwwskazaniem do operacji są także poważne infekcje w obszarze stopy, jak również słabe kości, co może utrudniać gojenie po operacji.

Jak każdy zabieg inwazyjny, również paluch koślawy korekcja niesie ze sobą pewne ryzyko, a w szczególności ryzyko zakażenia w miejscu operacji. U niektórych pacjentów hallux po operacji  może się odnowić, a w niektórych przypadkach może dojść do ograniczenia zakresu ruchomości w stawie. Dolegliwości bólowe i obrzęk mogą zaś utrzymywać się nawet do kilku miesięcy po koślawy paluch operacja, a jest to kwestia bardzo indywidualna.