Laparoskopowe usunięcie ciąży pozamacicznej

Ciąża pozamaciczna, nazywana również ciążą ektopową, rozwija się poza jamą macicy - najczęściej w jajowodzie. Nie może rozwijać się prawidłowo i może doprowadzić do pęknięcia jajowodu oraz krwawienia do jamy brzusznej. Z tego powodu wymaga możliwie szybkiego rozpoznania, a następnie wdrożenia postępowania odpowiedniego do stanu pacjentki.

Jedną z metod leczenia jest operacja laparoskopowa. Jej zakres zależy między innymi od lokalizacji i wielkości ciąży, stanu jajowodu, obecności krwawienia, wyników badań oraz kondycji drugiego jajowodu. Nie każda rozpoznana ciąża pozamaciczna wymaga jednak operacji - u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentek możliwe bywa leczenie farmakologiczne albo ścisła obserwacja.

Ważne: ostre objawy wymagają pilnej pomocy

Zabiegi usunięcia ciąży pozamacicznej w Medeor wykonywane są planowo, po wcześniejszym rozpoznaniu i kwalifikacji. Jeżeli występują silny lub narastający ból podbrzusza, omdlenie, znaczne osłabienie, zawroty głowy, ból barku, duszność albo obfite krwawienie, nie należy czekać na konsultację planową. Takie objawy mogą wskazywać na krwawienie wewnętrzne i wymagają pilnej oceny medycznej.

Czym jest ciąża pozamaciczna?

W prawidłowo rozwijającej się ciąży zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się w jamie macicy. W ciąży pozamacicznej implantacja następuje w innym miejscu, najczęściej w jajowodzie. Rzadziej ciąża może być zlokalizowana między innymi w bliźnie po cięciu cesarskim, szyjce macicy, jajniku, jamie brzusznej lub w części śródściennej jajowodu.

Sposób leczenia zależy również od lokalizacji ciąży. Określenie „laparoskopowe usunięcie ciąży pozamacicznej” obejmuje więc różne możliwe procedury, a ich zakres nie powinien być ustalany wyłącznie na podstawie nazwy rozpoznania. O postępowaniu decyduje lekarz po przeprowadzeniu diagnostyki i ocenie bezpieczeństwa pacjentki.

Jakie objawy może powodować ciąża pozamaciczna?

Początkowo ciąża pozamaciczna może nie powodować wyraźnych dolegliwości. Test ciążowy zazwyczaj jest dodatni, a pierwsze objawy mogą przypominać prawidłową wczesną ciążę albo poronienie. Z czasem mogą pojawić się ból po jednej stronie podbrzusza, plamienie lub krwawienie z dróg rodnych, ból podczas oddawania moczu lub wypróżniania oraz nietypowe osłabienie.

Pęknięcie jajowodu może prowadzić do gwałtownego bólu brzucha i krwawienia wewnętrznego. Możliwe są wtedy omdlenie, bladość, przyspieszone tętno, znaczne osłabienie lub ból promieniujący do barku. Brak wcześniejszych czynników ryzyka nie wyklucza ciąży pozamacicznej, dlatego niepokojących objawów we wczesnej ciąży nie należy oceniać wyłącznie na podstawie samopoczucia.

Jak rozpoznaje się ciążę pozamaciczną?

Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu lekarskim, oznaczeniach stężenia beta-hCG oraz badaniu ultrasonograficznym. W zależności od etapu ciąży i uzyskanych wyników konieczne może być powtarzanie badań w określonych odstępach. Brak widocznej ciąży w jamie macicy podczas pojedynczego badania USG nie zawsze pozwala od razu rozpoznać ciążę pozamaciczną.

We wczesnej ciąży lokalizację pęcherzyka ciążowego ocenia się podczas odpowiednio wykonanego badania USG. Informacje dotyczące badań dostępnych w Medeor znajdują się na stronie USG do 11. tygodnia ciąży. Przy nasilonych objawach nie należy jednak czekać na planowy termin badania.

Czy każda ciąża pozamaciczna wymaga operacji?

Nie każda pacjentka z rozpoznaną ciążą pozamaciczną jest automatycznie kwalifikowana do zabiegu. W wybranych, dokładnie określonych przypadkach lekarz może rozważyć leczenie farmakologiczne metotreksatem albo postępowanie wyczekujące połączone z regularną kontrolą stężenia beta-hCG i stanu klinicznego. Takie postępowanie wymaga możliwości systematycznego zgłaszania się na badania oraz natychmiastowej reakcji w razie pogorszenia samopoczucia.

Leczenie operacyjne może być konieczne między innymi w przypadku niestabilnego stanu pacjentki, podejrzenia pęknięcia jajowodu, krwawienia do jamy brzusznej, przeciwwskazań do leczenia farmakologicznego albo braku skuteczności wcześniejszego postępowania. Znaczenie mają również lokalizacja i wielkość ciąży, nasilenie objawów, wynik beta-hCG oraz obraz stwierdzony w USG.

Na czym polega laparoskopowe leczenie ciąży pozamacicznej?

Operację przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym. Przez niewielkie nacięcie w okolicy pępka do jamy brzusznej wprowadzana jest kamera, a przez dodatkowe nacięcia - narzędzia chirurgiczne. Lekarz ocenia lokalizację ciąży, stan jajowodu, obecność krwawienia oraz wygląd pozostałych narządów miednicy.

W przypadku ciąży zlokalizowanej w jajowodzie możliwe są dwa podstawowe warianty postępowania. Salpingektomia polega na usunięciu jajowodu wraz z ciążą pozamaciczną. Salpingotomia oznacza nacięcie jajowodu i usunięcie tkanek ciążowych z pozostawieniem jajowodu. Wybór procedury zależy od sytuacji klinicznej, kondycji obu jajowodów, wcześniejszych chorób i operacji oraz planów rozrodczych pacjentki.

W Medeor wykonywane są zarówno salpingektomia, jak i zabiegi oszczędzające jajowód. Zakres leczenia obejmuje ciąże jajowodowe oraz ciąże pozamaciczne w innych lokalizacjach, zależnie od kwalifikacji lekarskiej.

Czy usunięcie ciąży pozamacicznej zawsze oznacza wycięcie jajowodu?

Nie. Jeżeli stan jajowodu i sytuacja kliniczna na to pozwalają, możliwe może być nacięcie jajowodu i usunięcie z niego tkanek ciążowych. Taką procedurę określa się jako salpingotomię. Po zabiegu oszczędzającym konieczne jest kontrolowanie stężenia beta-hCG, ponieważ część aktywnej tkanki ciążowej może pozostać w jajowodzie.

Jeżeli jajowód jest pęknięty, znacznie uszkodzony albo występuje krwawienie, leczenie może obejmować laparoskopowe wycięcie jajowodu. O wyborze procedury decyduje lekarz, uwzględniając stan pacjentki, obraz śródoperacyjny, kondycję drugiego jajowodu i wcześniejsze plany dotyczące płodności.

Jak przygotowuje się pacjentkę do planowej operacji?

Laparoskopowe usunięcie ciąży pozamacicznej w Medeor przeprowadzane jest po wcześniejszym rozpoznaniu i kwalifikacji. Lekarz analizuje wyniki USG, oznaczenia beta-hCG, stan ogólny pacjentki oraz dotychczasowy przebieg diagnostyki. Podczas konsultacji omawiane są możliwe warianty leczenia, zakres planowanej operacji i jej potencjalny wpływ na płodność.

Przed zabiegiem mogą być potrzebne między innymi badania krwi, oznaczenie grupy krwi, ocena morfologii oraz badania wymagane do znieczulenia. Pacjentka powinna poinformować zespół o przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych, alergiach i wcześniejszych operacjach. Nie należy samodzielnie odstawiać leków stosowanych na stałe.

Pobyt w szpitalu i rekonwalescencja

Długość pobytu zależy od stanu pacjentki, utraty krwi, zakresu operacji i przebiegu okresu pooperacyjnego. Po laparoskopii mogą występować ból w okolicy nacięć, uczucie rozpierania brzucha, zmęczenie oraz przejściowy ból barków związany z gazem używanym podczas zabiegu. Możliwe jest również krwawienie lub plamienie z dróg rodnych.

Po wypisie należy przestrzegać zaleceń dotyczących pielęgnacji ran, przyjmowania leków, aktywności fizycznej i terminu kontroli. Narastający ból, gorączka, obfite krwawienie, omdlenie, duszność, uporczywe wymioty albo niepokojący wygląd ran wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Pobyt w szpitalu trwa zwykle do 24 godzin. Zwolnienie lekarskie wystawiane jest zazwyczaj na 2 tygodnie lub dłużej, zależnie od stanu zdrowia pacjentki.

Kontrola beta-hCG po leczeniu

Po leczeniu ciąży pozamacicznej lekarz może zalecić kontrolne oznaczenia beta-hCG aż do uzyskania odpowiednio niskiego lub niewykrywalnego stężenia. Szczególne znaczenie ma to po zabiegu oszczędzającym jajowód, ponieważ niewielka ilość tkanki ciążowej może pozostać i wymagać dalszego leczenia. Harmonogram badań ustala zespół prowadzący.

Dalsze kontrole zależą od rodzaju przeprowadzonej procedury, wyniku badania histopatologicznego i przebiegu rekonwalescencji. Pacjentka powinna otrzymać jasną informację, gdzie i kiedy wykonać badania oraz z kim skontaktować się w razie nieprawidłowego wyniku lub ponownego pojawienia się dolegliwości.

Wpływ zabiegu na płodność

Po usunięciu jednego jajowodu naturalne zajście w ciążę nadal może być możliwe, jeżeli drugi jajowód jest drożny i prawidłowo funkcjonuje. Usunięcie jajowodu nie jest równoznaczne z usunięciem jajnika i samo w sobie nie powoduje menopauzy. Na płodność wpływają jednak również wiek, stan drugiego jajowodu, funkcjonowanie jajników oraz przyczyna wcześniejszej ciąży pozamacicznej.

Po zabiegu oszczędzającym jajowód konieczna może być szczególnie dokładna kontrola beta-hCG. Niezależnie od zastosowanej metody przebyta ciąża pozamaciczna zwiększa znaczenie wczesnej konsultacji i potwierdzenia lokalizacji kolejnej ciąży w badaniu USG. Termin ponownego rozpoczęcia starań należy ustalić z lekarzem, zwłaszcza jeżeli wcześniej stosowano metotreksat.

Możliwe powikłania operacji

Laparoskopowe leczenie ciąży pozamacicznej jest zabiegiem operacyjnym i wiąże się z ryzykiem krwawienia, zakażenia, reakcji związanych ze znieczuleniem, zakrzepicy oraz uszkodzenia jelita, pęcherza moczowego, moczowodu, naczyń krwionośnych lub innych struktur. W określonych sytuacjach może być konieczne przejście do operacji metodą otwartą albo rozszerzenie zakresu zabiegu.

Po zabiegu oszczędzającym istnieje także ryzyko pozostawienia aktywnej tkanki ciążowej, dlatego nie należy pomijać zleconych kontroli. Operacja nie eliminuje również możliwości wystąpienia kolejnej ciąży pozamacicznej w przyszłości. Indywidualne korzyści, ryzyka i alternatywy lekarz omawia przed udzieleniem zgody na leczenie.

Planowe leczenie ciąży pozamacicznej w Medeor w Łodzi

Laparoskopowe usunięcie ciąży pozamacicznej w Medeor odbywa się po wcześniejszym potwierdzeniu rozpoznania i zakwalifikowaniu pacjentki do leczenia operacyjnego. Lekarz ocenia wyniki dotychczasowej diagnostyki, omawia planowany zakres zabiegu oraz wyjaśnia, w jakich okolicznościach może być konieczne usunięcie jajowodu.

Informacje dotyczące kwalifikacji, wymaganej dokumentacji i dostępnych terminów można uzyskać poprzez Kontakt. W przypadku wystąpienia ostrych lub gwałtownie nasilających się objawów nie należy jednak oczekiwać na termin planowej konsultacji.