Endometrioza

Endometrioza objawy to występowanie tkanki endometrium, która wyścieła jamę macicy, poza jej naturalnym miejscem, np. na jajnikach, jajowodach, otrzewnej czy innych narządach w jamie brzusznej. Tkanka ta, mimo niewłaściwego umiejscowienia, reaguje na zmiany hormonalne w cyklu miesiączkowym, prowadząc do krwawień, stanów zapalnych i tworzenia zrostów. Objawy endometriozy są zróżnicowane i mogą mieć też różne nasilenie. Do najczęściej zgłaszanych przez pacjentki zalicza się przewlekły ból w podbrzuszu, który szczególnie nasila się przed miesiączką oraz w jej trakcie. Kolejny objaw to nietypowo silny ból towarzyszący menstruacji, ból podczas stosunku oraz problemy z płodnością, przy czym endometrioza jest jedną z głównych przyczyn niepłodności u kobiet. Efektem tej choroby mogą być również zaburzenia jelitowe i pęcherzowe w postaci bólu przy oddawaniu moczu lub wypróżnianiu. Całości zazwyczaj dopełnia uczucie osłabienia i braku energii.

Endometrioza to choroba, której rozpoznanie nierzadko stanowi wyzwanie, ponieważ jej objawy bywają niespecyficzne, co oznacza, że mogą przypominać inne schorzenia. Najważniejszymi metodami diagnostycznymi ogniska endometriozy są w pierwszej kolejności wywiad lekarski oraz badanie ginekologiczne, w trakcie których lekarz pozyskuje od pacjentki informacje o występujących objawach, przebiegu cyklu menstruacyjnego oraz historii chorób, natomiast samo badanie może pomóc w wykryciu bolesnych zmian w okolicy miednicy. W diagnostyce wykorzystuje się również transwaginalne badanie ultrasonograficzne, umożliwiające stwierdzenie występowania torbieli endometrialnych na jajnikach. Nie zawsze jednak niestety ujawnia głębsze ogniska choroby.  W takim przypadku, bardziej precyzyjną metodę obrazowania stanowi rezonans magnetyczny. Tak zwanym złotym standardem w diagnozowaniu endometriozy jest laparoskopia, ponieważ w trakcie tego zabiegu lekarz może po pierwsze potwierdzić obecność endometriozy, a po drugie, może przy jednym zabiegu usunąć widoczne zmiany. Pewną wskazówką w diagnostyce endometriozy mogą być również badania laboratoryjne, a w szczególności oznaczenie markerów, takich jak CA125 endometrioza. Wynik może być tu podwyższony przy endometriozie, jednak jego specyficzność jest ograniczona.

Sposób leczenia endometriozy zależy od takich czynników, jak nasilenia objawów, wiek pacjentki i jej plany dotyczące macierzyństwa. Terapia tej choroby może obejmować zarówno endometrioza leczenie farmakologiczne, jak i metody chirurgiczne oraz leczenie wspomagające. Leczenie farmakologiczne opiera się na dwóch filarach – lekach przeciwbólowych oraz leczeniu hormonalnym. W pierwszym przypadku podawane są zazwyczaj niesteroidowe leki przeciwzapalne, a w ramach terapii hormonalnej, której zadaniem jest hamowanie wzrostu ognisk endometriozy i zmniejszanie jej objawów, ordynuje się antykoncepcję hormonalną w różnej postaci, analogi GnRH, wprowadzające organizm w stan pseudomenopauzy bądź progestageny lub systemy wewnątrzmaciczne, np. wkładki hormonalne.

Z kolei leczenie zabiegowe może opierać się bądź na laparoskopii, bądź histerektomii. Laparoskopia endometriozy polega na usunięciu jej ognisk, a jego celem jest poprawa jakości życia i płodności pacjentki. Natomiast w ciężkich przypadkach endometriozy, szczególnie gdy uniemożliwia ona normalne funkcjonowanie, a inne metody terapeutyczne zawiodły, może zostać przeprowadzony zabieg histerektomii czyli usunięcia macicy.

W leczeniu endometriozy stosuje się również terapię wspomagającą w formie fizjoterapii, która pomaga redukować endometrioza ból miednicy, psychoterapii dającej wsparcie emocjonalne, tak kluczowe dla pacjentek z przewlekłymi chorobami oraz diety przeciwzapalnej.

Choroba endometrioza jest podstępna i bolesna, a jej leczenie nie zawsze przynosi natychmiastową ulgę. Mogą bowiem pojawić się pewne trudności, jak nawrót choroby, szczególnie  jeśli przerwane zostało leczenie hormonalne. Terapie takie mogą poza tym powodować zmiany nastroju, spadek libido czy wywoływać uderzenia gorąca. Mimo leczenia wiele kobiet może nadal mieć trudności z zajściem w ciążę.

Endometrioza jest więc złożonym schorzeniem, wymagającym indywidualnego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego. Szczegółowa diagnostyka oraz kompleksowe leczenie mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentek i ograniczyć długofalowe skutki choroby, a kluczem w walce z nią jest współpraca z doświadczonym zespołem medycznym oraz holistyczne podejście do pacjentki i jej choroby.