Diagnostyka zespołu suchego oka ( test Schirmera, TBUT )

Przeprowadzając diagnostykę zespołu suchego oka lekarz okulista może wykryć jeszcze na wczesnym etapie, problemy z produkcją łez oraz jakością filmu łzowego. Diagnoza pozwala też na indywidualne podejście do leczenia oraz dobór odpowiednich preparatów nawilżających, soczewek kontaktowych lub innych form terapii. Wynik testu umożliwia również zrozumienie przyczyn dolegliwości, co ułatwia leczenie i zapobieganie dalszym uszkodzeniom powierzchni oka. Pozwala również na kontrolowanie przebiegu choroby i ocenę skuteczności stosowanych metod leczenia.

Diagnostyka zespołu suchego oka powinna być rozważona w przypadku wystąpienia takich objawów, jak przewlekłe uczucie suchości w oczach, które nie ustępuje mimo nawilżania, podrażnienia oczu, jak pieczenie, swędzenie czy uczucie ciała obcego w oku, zespół suchego oka pogorszenie widzenia lub zmniejszona ostrość wzroku, zwłaszcza po długotrwałym patrzeniu na ekran komputera bądź telewizora, jak również ciągłe mrużenie oczu, które jest próbą złagodzenia objawów, zwiększone łzawienie, które paradoksalne jest odpowiedzią na wysuszenie oka, a także problemy z noszeniem soczewek kontaktowych lub dyskomfort w trakcie ich noszenia.

Wśród metod stosowanych w diagniostyce zespołu suchego oka, najpopularniejszymi są test Schirmera oraz Test TBUT  - Break Up Time Test. Pierwszy z testów to jeden z najstarszych i najczęściej stosowanych wariantów i polega na pomiarze ilości wydzielanych łez w określonym czasie, pomagając ocenić funkcję gruczołów łzowych, jak również zdolność oka do produkcji łez. Podczas testu pacjent siada z zamkniętymi oczami, a do jego dolnej powieki wkłada się specjalny pasek papieru o określonej długości i szerokości (tzw. pasek Schirmera) i umieszcza się go w kąciku oka. Z tak umieszczonym paskiem pacjent siedzi z zamkniętymi oczami przez określony czas, najczęściej pięć minut, a po upływie tego czasu specjalista mierzy długość tego kawałka paska, który został zwilżony łzami. Ważna jest tu interpretacja wyników testu, zgodnie z wytycznymi. Otóż wynik normalny zostaje osiągnięty, jeśli zwilżenie paska ma powyżej 10 mm w ciągu zadanych 5 minut. Natomiast wynik nieprawidłowy to zwilżenie paska poniżej 5 mm. Co to oznacza? Najczęściej możliwą niewydolność produkcji łez, co może wskazywać na zespół suchego oka.

Z kolei za pomocą testu TBUT mierzy się czas, po którym naturalna łza zaczyna się rozpadać na powierzchni oka, co z kolei wskazuje na jakość filmu łzowego, który pełni rolę ochronną i nawilżającą dla oka, a jego stabilność jest kluczowa dla komfortu widzenia. Ten test na zespół suchego oka ma następujący przebieg. Pacjent patrzy na punkt w odległości, aby ustabilizować wzrok, a następnie lekarz aplikuje na powierzchnię oka specjalny barwnik fluoresceiny, który zabarwia film łzowy. Następnie pacjent ma spojrzeć przed siebie, a lekarz obserwuje, jak długo jednorodna warstwa łez utrzymuje się na powierzchni oka. Ten czas do momentu, w którym film łzowy się załamuje czyli następuje tzw. break up jest mierzony. Wynik normalny to minimum 10 sekund, a wynik nieprawidłowy otrzymujemy, jeśli czas jest krótszy niż 10 sekund. Wówczas może to wskazywać na zaburzenie w jakości filmu łzowego, co jest charakterystyczne dla zespołu suchego oka.

Wskazaniem do badania są zespół suchego oka objawy takie, jak pieczenie, swędzenie czy uczucie piasku w oczach. Dodatkowo dochodzi tu historia chorób oczu, które mogą sprzyjać zespołowi suchego oka, takich jak choroby autoimmunologiczne (np. zespół Sjögrena), jak również długotrwała praca przy komputerze lub długotrwałe narażenie na suche powietrze.

Z kolei nie wykonuje się testu, ze względu na ryzyko niepowodzenia jego przeprowadzenia u osób z aktywnymi infekcjami oczu, które mogą utrudniać wykonanie testów, jeśli u pacjenta występuje nadwrażliwość na stosowane w teście barwniki bądź też występują w obrębie oka aktywne stany zapalne lub alergiczne.

Diagnostyka zespołu suchego oka przy użyciu testów Schirmera i TBUT jest niezbędnym elementem w wykrywaniu i leczeniu tej powszechnej i uciążliwej choroby oraz aby odpowiednio wcześnie wprowadzić zespół suchego oka leczenie.

Regularne testowanie pozwala na monitorowanie stanu oczu i wdrożenie odpowiedniej terapii, co znacząco poprawia jakość życia pacjentów. Wczesne wykrycie problemu pozwala na skuteczne zarządzanie chorobą i minimalizowanie jej wpływu na codzienne funkcjonowanie.