Bolesne miesiączkowanie

Diagnostyka bolesnego miesiączkowania zależy w dużej mierze od jego charakteru. W przypadku formy pierwotnej, badania mogą ograniczyć się do wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego, natomiast wtórna forma wymaga bardziej szczegółowej oceny. Podstawą diagnostyki w obu przypadkach jest jednak wywiad lekarski, w którym lekarz pyta o początek, czas trwania i nasilenie bólu, historię menstruacyjną oraz dodatkowe objawy, a także historię chorób ginekologicznych. Natomiast w czasie badania dokonuje oceny narządów miednicy mniejszej pod kątem anomalii.

W dalszej diagnostyce zastosowanie mają badania obrazowe, takie jak USG przezpochwowe lub przezbrzuszne, które są pomocne w wykrywaniu mięśniaków, cyst i innych zmian strukturalnych oraz rezonans magnetyczny, stosowany głównie w diagnostyce endometriozy. W przypadku podejrzenia tego schorzenia, ale także innych patologii, które nie są widoczne w badaniach obrazowych, wykonywana jest diagnostyka laparoskopowa. Oznacza się także wartości markerów stanu zapalnego, jak CRP, poziomy hormonów płciowych oraz CA-125 przy endometriozie.

Do najczęstszych objawów, charakterystycznych dla bolesnego miesiączkowania zaliczyć należy silny ból w podbrzuszu, który często promieniuje do pleców i ud, skurcze macicy, a także objawy ogólnoustrojowe w postaci nudności, wymiotów, bólu głowy, biegunki oraz zmęczenia. Do tych objawów dołączyć mogą także zaburzenia nastroju – drażliwość oraz obniżony nastrój.

Mówiąc o powodach bólu menstruacyjnego należy wyróżnić dwa typy tego zaburzenia – pierwotne i wtórne. Pierwotne bolesne miesiączkowanie wynika z nadmiernego wydzielania prostaglandyn, które prowadzi do silnych skurczów macicy i zwężenia naczyń krwionośnych, co z kolei wywołuje niedokrwienie mięśnia macicy. Z kolei wtórne bolesne miesiączkowanie może być wynikiem różnych schorzeń o charakterze ginekologicznym, jak endometrioza i obecność tkanki endometrium poza macicą, mięśniaki macicy, infekcje bakteryjne narządów płciowych, adenomioza czyli wnikanie błony śluzowej macicy w jej mięśniówkę, a także wady anatomiczne w postaci m.in. zrostów wewnątrzmacicznych oraz przegród.

Na bolesne miesiączkowanie stosuje się przede wszystkim leczenie farmakologiczne z wykorzystaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które dzięki zmniejszeniu produkcji prostaglandyn, redukują ból. W celu uregulowania cyklu menstruacyjnego i tym samym zmniejszenia jego bolesności, stosowane są hormonalne leki na bolesne miesiączkowanie, np. w formie antykoncepcji doustnej.  Z kolei leki przeciwskurczowe redukują intensywność skurczów macicy.

W przypadku bolesnych miesiączek stosuje się także leczenie niefarmakologiczne, jak ciepłe okłady na podbrzusze, które relaksują mięśnie macicy, fizjoterapia i masaże, łagodzące napięcie mięśniowe, a także zmianę stylu życia i wprowadzenie regularnej aktywność fizycznej oraz zdrowej diety.

W przypadku wtórnego bolesnego miesiączkowania stosuje się także leczenie przyczynowe, w szczególności terapię hormonalną i leczenie chirurgiczne zmian w przypadku endometriozy, leki obkurczające zmiany lub ich chirurgiczne usunięcie w przypadku mięśniaków macicy oraz antybiotyki w przypadku stanów zapalnych w obrębie miednicy mniejszej. W przypadku nasilonej endometriozy, jak również zrostów i przegród w obrębie macicy, które powodują bolesność miesiączek, stosuje się także laparoskopowe bądź histeroskopowe leczenie chirurgiczne.

Bolesne miesiączkowanie znane również jako zespół bolesnego miesiączkowania jest dość powszechnym problemem, który jednak można skutecznie kontrolować dzięki odpowiedniej diagnostyce i leczeniu. Ważne jest, aby każda pacjentka z objawami dyskomfortu menstruacyjnego skonsultowała się z ginekologiem, który dostosuje terapię do indywidualnych potrzeb. Dzięki kompleksowemu podejściu możliwe jest złagodzenie bólu i poprawienie jakości życia.